Alkomat elektrochemiczny czy półprzewodnikowy?

Kierowcy zawodowi lub osoby często prowadzące samochód mają nieraz potrzebę zakupu alkomatu na własny użytek. Umożliwia on sprawdzenie w każdej chwili naszej zdolności do jazdy, np. jeśli poprzedniego dnia piliśmy alkohol. Wyróżniamy dwa podstawowe alkomaty: półprzewodnikowe oraz elektrochemiczne, które różnią się konstrukcją, dokładnością pomiarów oraz ceną. Wybór odpowiedniego alkomatu jest uzależniony od tego, czy kupujemy urządzenie na swój własny, prywatny użytek, czy np. na potrzeby firmy, a także od tego jak bardzo zależy nam na dokładnych pomiarach. Jest to najważniejszy parametr alkomatu, a im bardziej pomiary są miarodajne, tym wyższa cena urządzenia.

Czym różni się alkomat elektrochemiczny od półprzewodnikowego?

Podstawową różnicę stanowi budowa tych dwóch alkomatów, od której wzięły one swoje nazwy. W alkomacie elektrochemicznym zastosowano sensor elektrochemiczny, a w półprzewodnikowym sensor półprzewodnikowy, które w inny sposób wykrywają zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu i robią to z różną dokładnością. W sensorze półprzewodnikowym, na powierzchni elektrody alkohol ulega utlenieniu, co powoduje wzrost przewodności półprzewodnika. Proporcjonalnie do zawartości alkoholu w próbce zmienia się rezystancja. Jednak aby pomiar był dokładny, próbka musi być bardzo czysta, a zanieczyścić ją mogą niektóre leki lub palenie papierosów. Natomiast w przypadku alkomatu elektrochemicznego, alkohol jest utleniany przez związki chemiczne i zmienia się w kwas octowy. Uwalnia on elektrony i powoduje powstanie prądu o niskim napięciu. Im wyższe napięcie prądu tym wyższe stężenie alkoholu we krwi. Taki pomiar jest dużo bardziej miarodajny i nie może zostać zaburzony przez inne czynniki, jak w przypadku alkomatu półprzewodnikowego.

Jakość działania alkomatu elektrochemicznego i półprzewodnikowego

Sensor jest najważniejszym elementem w alkomacie, od niego zależy to, czy pomiary są zawsze dokładne. W przypadku alkomatu półprzewodnikowego dużo częściej zdarzają się błędne pomiary. W zależności od modelu, mogą być one obarczone aż 20%-wym błędem, a nawet te najlepsze alkomaty półprzewodnikowe są obarczone 5%-wym błędem i przede wszystkim, możliwe jest popełnienie błędu również przy bardzo małych wartościach. Błąd ten może wynosić nawet 0,1 promila, a więc jest dość znaczny. W przypadku najtańszych alkomatów elektrochemicznych błąd pomiaru może wynieść maksymalnie 5%, a te najlepsze, stosowane na przykład przez policję, mają błąd pomiaru, który mieści się w granicy 0,02 mg/l. Dokładność alkomatów jest bezpośrednio związana z ich czułością i rozdzielczością wskazań danego modelu. Sensor stosowany w alkomatach elektrochemicznych jest bardziej czuły, niż sensor półprzewodnikowy. Sensory elektrochemiczne pokazują pomiar z dokładnością do tysięcznych części promila, co w przypadku sensorów półprzewodnikowych jest niemożliwe do osiągnięcia. Najtańsze modele półprzewodnikowe pokazują wynik z dokładnością do dziesiątych części promila, a te najdroższe mogą pokazać wynik z dokładnością do setnych części.

Pozostałe różnice

Posiadania różnych sensorów wpływa również na inne cechy alkomatów, takie jak stabilność i długość użytkowania. Alkomat jest urządzeniem, które należy kalibrować, aby otrzymywać poprawne wyniki pomiaru. Im bardziej stabilny model, tym rzadziej musimy dokonywać kalibracji. W tym przypadku również sensor elektrochemiczny jest lepszy i wykazuje się lepszą stabilnością. W zależności do modelu, wymaga kalibracji co 6-18 miesięcy lub co pięćset pomiarów. Najdroższymi modelami można dokonać nawet od 4 do 8 tysięcy pomiarów i nie będą wymagać w tym czasie kalibracji. Natomiast jeśli chodzi o sensor półprzewodnikowy z pewnością wymaga on kalibracji raz na pół roku lub co 200 pomiarów, a zdarza się, że już po kilkudziesięciu pomiarach jest ona znowu konieczna. Od ilości kalibracji, które przeprowadzamy, zależy żywotność sensora. Sensor półprzewodnikowy należy wymienić po maksymalnie 2-3 kalibracjach, a w niektórych modelach nie jest w ogóle możliwe jej przeprowadzenie i od razu należy wymienić sensor, gdy straci on swoją stabilność. Sensor elektrochemiczny jest dużo bardziej żywotny i w zależności od modelu, wymaga wymiany co kilka lub kilkadziesiąt kalibracji. Bardzo ważną różnicą w przypadku tych dwóch alkomatów jest ich cena. Urządzenia półprzewodnikowe kosztują od 20 do 350 złotych, natomiast urządzenia elektrochemiczne mogą kosztować nawet do 7000 złotych.

Jaki alkomat wybrać?

Wybór odpowiedniego alkomatu jest głównie uzależniony od tego, jak często zamierzamy z niego korzystać i jak bardzo zależy nam na miarodajnych wynikach. Alkomat elektrochemiczny jest pod każdym względem lepszy od alkomatu półprzewodnikowego, ale przy tym również o wiele droższy. Na pewno nie jest wskazane korzystanie z najtańszych alkomatów półprzewodnikowych, gdyż są one obarczone dużym ryzykiem błędu i mogą pokazywać o wiele niższy wynik, niż wynosi on w rzeczywistości. Dodatkowo, są to urządzenia mniej wytrzymałe, które wymagają częstej wymiany sensorów, a zdarza się, że nie jest to w ogóle możliwe. W takim przypadku, wraz z zużyciem się sensora, urządzenie nadaje się tylko do wyrzucenia. Jeśli zdecydujemy się na wybór alkomatu półprzewodnikowego, powinniśmy wybierać spośród najdroższych modeli, które posiadają taką samą granicę błędu, jak najtańsze urządzenia z sensorem elektrochemicznym. Na pomiary alkomatów półprzewodnikowych mają wpływ niektóre produkty spożywcze, palenie tytoniu, a także niektóre leki, np. dla cukrzyków. W związku z tym, nie należy z nich korzystać od razu po zjedzeniu posiłku, a osoby palące papierosy lub chorujące na cukrzycę powinny zdecydować się na alkomat elektrochemiczny, który nie będzie w ich przypadku fałszował wyników. Alkomat elektrochemiczny powinien być zawsze wybierany do profesjonalnego użytku, np. gdy chcemy kontrolować naszych pracowników w pracy. Alkomat półprzewodnikowy nadaje się do prywatnego użytku, ale jeśli mamy potrzebę częstego sprawdzania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, wtedy lepiej wybrać dokładniejszy alkomat elektrochemiczny.

Na co zwrócić uwagę przy korzystaniu z alkomatu?

Przede wszystkim zawsze należy pamiętać o wykonywaniu kalibracji wtedy, gdy jest ona już wymagana. Niestabilne urządzenie będzie pokazywać nieprawdziwe wyniki. Z tego samego powodu powinniśmy też zawsze wymieniać zużyty sensor, który w przypadku alkomatów półprzewodnikowych może ulec zniszczeniu przy większych stężeniach. Alkomat półprzewodnikowy wymaga również naładowanej baterii i najlepiej stosować go dopiero po 10 minutach od zjedzonego posiłku.